Niewymienialny token (NFT): co to jest, jak działa, jak kupić i stworzyć własne NFT

NFT, czyli niewymienialne tokeny, to cyfrowe aktywa zapisane na blockchainie, którym przypisane są unikalne identyfikatory i metadane odróżniające je od innych tokenów.

NFT można sprzedawać i wymieniać na pieniądze, kryptowaluty albo inne NFT – wszystko zależy od tego, jaką wartość przypisuje im rynek i właściciele. Na przykład: ktoś może stworzyć token przedstawiający banana i sprzedać go na giełdzie – jedna osoba zapłaci za niego miliony, a inna uzna, że nie jest nic wart.

Kryptowaluty też są tokenami, ale różnica polega na tym, że dwie kryptowaluty w ramach jednego blockchaina są wymienialne – NFT nie są. Nawet jeśli dwa NFT wyglądają identycznie, nie można ich wymieniać jeden na jeden.

Najważniejsze fakty o NFT

• NFT (non-fungible tokens) to unikalne tokeny kryptograficzne zapisane w blockchainie, których nie da się skopiować.
  
• Mogą reprezentować cyfrowe lub fizyczne przedmioty – np. dzieła sztuki, nieruchomości.
  
• Tokenizacja tych aktywów upraszcza handel i zmniejsza ryzyko oszustw.
  
• NFT mogą reprezentować dane identyfikacyjne, prawa własności i wiele więcej.
  
• Na początku były hitem wśród kolekcjonerów i inwestorów, ale z czasem zainteresowanie nimi spadło.
  

Historia NFT

NFT powstały wcześniej, niż się powszechnie uważa. Pierwszy znany NFT to “Quantum” stworzony przez Kevina McCoya w 2014 roku – pierwotnie na blockchainie Namecoin, a później ponownie wystawiony i sprzedany na Ethereum w 2021 roku.

Większość NFT opiera się na standardzie ERC-721, który definiuje zasady przenoszenia własności, walidacji transakcji i bezpieczeństwa. Nowszy standard – ERC-1155 – pozwala na łączenie wielu NFT w jednym smart kontrakcie, obniżając koszty transakcji.

W marcu 2021 r. prace Beeple’a – cyfrowego artysty – zostały sprzedane jako NFT za ponad 69 milionów dolarów. Był to rekordowy wynik za cyfrowe dzieło sztuki – kolaż złożony z pierwszych 5000 dni jego twórczości.
69 milionów dolarów.

Jak działają NFT

NFT tworzy się w procesie zwanym „mintingiem” – to zapisanie informacji o tokenie w blockchainie. Minting polega na wygenerowaniu nowego bloku, walidacji danych NFT przez sieć i dodaniu ich do łańcucha. Zazwyczaj angażuje też smart kontrakty – to one przypisują własność i regulują możliwość dalszego obrotu.

Każdy NFT ma swój unikalny identyfikator i przypisany adres portfela. Informacje o właścicielu są publiczne. Nawet jeśli stworzysz 5000 NFT tej samej grafiki – jak bilety do kina – każdy z nich będzie unikalny.

Istnieją także tzw. ordinale bitcoina – podobne do NFT, ale zapisujące dane bezpośrednio na jednostkach satoshi, czyli najmniejszych częściach bitcoina.

Blockchain i wymienialność

Kryptowaluty – jak fizyczne pieniądze – są wymienialne. Jeden bitcoin zawsze jest wart tyle samo co inny bitcoin. Dlatego świetnie nadają się jako środek płatniczy.

NFT działają inaczej. Każdy z nich jest unikalny, jak cyfrowy paszport. Nie można go zastąpić innym. Niektóre można nawet łączyć, tworząc nowy, niepowtarzalny token.

Przykłady NFT

Najbardziej znanym przykładem NFT są CryptoKitties – cyfrowe koty stworzone w 2017 roku. Każdy kot jest inny, ma swój numer i cenę. Mogą się ze sobą “rozmnażać”, tworząc potomstwo z nowymi cechami.

W kilka tygodni użytkownicy wydali na koty ponad 20 milionów dolarów. Niektórzy fani zainwestowali po 100 000 dolarów.

Później pojawił się słynny Bored Ape Yacht Club – kolekcja 10 000 małp NFT. Stały się modne wśród celebrytów, ale też były obiektem wielu głośnych kradzieży.

Rynek NFT się rozwinął. Na przykład w OpenSea dostępne są kategorie jak:

• Fotografia – np. kolekcja “Ocean Intersection” od erubes1 z pięknymi zdjęciami oceanu i surfingu.
  
• Sport – tokeny związane z gwiazdami sportu.
  
• Karty kolekcjonerskie – cyfrowe wersje kart, niektóre z funkcją użycia w grach.
  
• Użyteczność – NFT, które dają dostęp do usług lub korzyści.
  
• Wirtualne światy – prawo własności do avatarów i wirtualnych nieruchomości.
  
• Sztuka – wszystko od pixel artu po abstrakcję.
  
• Kolekcje – jak Bored Ape, Crypto Punks, Pudgy Panda.
  
• Domeny internetowe – NFT jako potwierdzenie własności domen.
  
• Muzyka – artyści mogą sprzedawać tokeny z prawami do utworów.
  

NFT z prezydentem Ukrainy

W ramach współpracy ukraińskich programistów i blockchainowych wizjonerów powstała wyjątkowa kolekcja NFT z prezydentem Wołodymyrem Zełenskim. To połączenie technologii, sztuki i wsparcia armii.

Możesz także polubić:

Jak utworzyć portfel w Trust Wallet: instrukcja dla początkujących

Czym jest USDT i po co się go używa w świecie kryptowalut?

Kolekcja #ActLikeZelensky to 100 unikalnych tokenów pokazujących prezydenta w różnych stylizacjach – od żołnierza, przez symbole narodowe, aż po bohatera z Matrixa.

Dochód ze sprzedaży przeznaczono na zakup sprzętu wojskowego: termowizory, kamizelki, hełmy, radia. Cel to 3 miliony euro.

Pieniądze trafią do fundacji Shields oraz – jeśli przekroczą cel – do LifelineForKharkiv i “Pовернись живим”.

Zalety NFT

Największym plusem NFT jest efektywność rynku. Tokenizacja eliminuje pośredników – sprzedający może bezpośrednio dotrzeć do odbiorcy.

Inwestycje

NFT mogą służyć jako narzędzie inwestycyjne. Firma Ernst & Young wdrożyła rozwiązania NFT dla producenta win – każde wino to osobny token, który gwarantuje jego pochodzenie.

Nieruchomości także można tokenizować. Każda działka może mieć unikalne cechy i cenę. NFT pozwalają uprościć procesy sprzedaży i obrotu.

Podobnie jak akcje, NFT mogą reprezentować udziały w firmach. Blockchain jest bezpiecznym rejestrem, a smart kontrakty automatyzują całą procedurę zmiany właściciela.

Bezpieczeństwo

NFT są trudne do zhakowania, ale wszystko zależy od zabezpieczenia kluczy prywatnych. Oprogramowanie czy urządzenie, w którym trzymasz klucze, może być słabym punktem.

Zasada „nie twoje klucze, nie twój token” ma tutaj ogromne znaczenie. Tokeny są bezpieczne tylko, jeśli dobrze chronisz dostęp do nich.

Co znaczy niewymienialność?

Wyobraź sobie trzy kartki z identycznymi rysunkami. Jeśli jedną z nich zamienisz w NFT – stanie się wyjątkowa. Pozostałe będą wymienialne, ale ta jedna już nie.

Podsumowanie

NFT to rozwinięcie idei kryptowalut – przenoszą do cyfrowego świata rzeczywiste aktywa, jak dzieła sztuki czy nieruchomości.

Choć koncepcja tokenizacji nie jest nowa, połączenie jej z blockchainem, smart kontraktami i automatyzacją daje ogromny potencjał do zmian.

Najczęściej zadawane pytania o NFT